Folk-fašizam 101

Fašizam počinje sa partijom koja sebe poistovijeti sa jednim narodom i onda se smatra ekskluzivnim predstavnikom i zastupnikom nacionalnih interesa tog naroda.

Fašizam je na svom vrhuncu onda kada ta partija sebe poistovijeti sa državom tog naroda, kada stvori partijsku korporatističku državu u kojoj monopolizira budžet, državne institucije i preduzeća, dok javna potrošnja završava u džepovima vlasnika privatnih firmi partijskih funkcionera, a berza rada služi partijskom klijentelizmu.

Za fašizam je karakterističan tzv. etnički autoritarizam, zatim militantnost i ratobornost nacije, itd.

Partija nastoji homogenizirati naciju. Odatle i snop (Lat. “fascio”) kao simbol koji ilustruje fašistički kredo da je partijska “snaga u jedinstvu” naroda.

Takva partija obično koristi vjerske vođe i institucije za homogenizaciju nacije (otud i pojam “klerofašizam”), a preko partijskih i državnih institucija i medija nastoji uspostaviti kulturnu, vjersku i političku hegemoniju u društvu.

U takvoj državi policija i pravosuđe ne služi samo da zataška malverzacije članova partije već i da se obračuna sa opozicijom i neistomišljenicima. Pravosuđe prestaje biti instrument pravde, a postaje instrumentom partije. Partija se, dakle, ne poistovjećuje samo sa državom već i sa pravnom državom tako da na snazi nije samo “država to sam ja” već i “pravda to sam ja”.

Ovo danas nazivaju zarobljenom državom i govore o kriminalu i korupciji, ali to je pogrešna dijagnoza. Kriminal je dobro organizovan i to kroz partiju.

Ne radi se o pukom bezakonju i odsustvu sistema. Sistem itekako postoji. Partija ima svoj sistem i zakone, čitavu sagu o moralu i poštenju.

Pravda je ispostavljena iz institucija sekularne i pravne države u one “više”, nedodirljive, apstraktne, simbolične: Božjie ili narodne.

Običajno pravo postaje najvažnije ljudsko pravo. Daleko važnije od privrednog kriminala, bespravne gradnje, nelegalnih deponija toksičnog otpada, zabrane opasnih materija, itd.

Običajnog prava ima napretek i prosto se preliva u društvu. Sve u korumpiranoj zarobljenoj državi vrvi od vjerskog morala, narodne mudrosti, Božije pravde koja se izvršava arbitrarno, na licu mjesta, dok su sistem, država i pravna država nešto što pripada partiji, partijskoj eliti i u što običan narod ne treba dirati jer tako ruši partiju i njenu državu.

Ako se partija putem državnih institucija i institucija pravde i umiješa u život pojedinca da bi se obračunao s njim – neuspjeh te osobe u životu i u društvu se interpretira kao poetska ili Božija pravda ili kazna.

Jer vidite, partija koja pretenduje da predstavlja čitav narod i uspostavi hegemoniju nad čitavim društvom je po tome totalitarna partija. Ako će ona zaposliti čitavu populaciju ali samo pod uslovom da joj svi pristupe – to je totalitarizam. Nema mjesta ni za koga ko nije sa partijom i u partiji tj. k9 je van partije – on je i van društva. To upravo čine partije vladajuće koalicije u BH trijumviratu već 30 godina. To je taj osamnaestonovembarski režim.

Bivši i današnji režim

Potpuno je razumljivo što mnogi vide iste karakteristike u prošlom sistemu.

No bivši režim je bivši. Trajao je trideset i pet godina, ako za njegov kraj uzmemo Titovu smrt. Od kraja onoga što je postojalo desetak godina nakon njegove smrti prošlo je skoro trideset godina tzv. osamnaestonovembarskog režima.

Titov režim bio je rezultat istorijskih previranja, evropskih i svjetskih revolucija, Drugog svjetskog i Hladnog rata i bio bi spontano prevaziđen da je progresivna Inteligencija to mogla demokratskim putem i na civilizovan način izvesti nakon njegove smrti. No nije uspjela jer su retrogradne i konzervativne snage to odlučile učiniti nasiljem, destrukcijom i pljačkom pod dimnom zavjesom vjerske i etničke zavade i mržnje.

Zato taj jednopartijski korporatistički državni aparat nije uistinu prevaziđen. Najgore njegove osobine su preuzete zajedno sa državnim firmama od strane nacionalističkih partija.

One stoga danas i ističu najgore negativne osobine bivšeg sistema – da bi skrenule pažnju ili, u konačnici, opravdale svoje nastavljanje istih, a ne da bi uistinu uvele demokratske promjene i uspostavile pluralizam i slobodno, građansko, demokratsko društvo. Nacionalisti danas pravdaju i utvrđuju svoju ideologiju i jednoumlje kao aktuelni odgovor na davnoprošlu i sada posve nepostojeću ideologiju i jednoumlje.

Najapsurdnije je što svoja jednoumlja predstavljaju pluralizmom i progresom, i pored činjenice da se decenijama bave isključivo prošlim i danas nepostojećim sistemom, što je osnovni razlog stagnacije i regresije cjelokupnog društva.

Ako ćemo se baviti prošlim sistemom, moramo to činiti u njegovom istorijskom kontekstu, a ne kao avetinjom kojom plašimo i ideološki disciplinujemo današnje mase.

Osim samoupravljanja i odumiranja države koji su postojali u teoriji, prošli režim je imao odlike fašizma ili nacional-socijalizma (kojeg neki nazivaju nacional-komunizmom). Iako je bio liberalniji od komunističkih zemalja Istočnog bloka, dominantna uloga vojske, namjenske proizvodnje, oslanjanje na folklor, odnos prema susjedima, partijska korporatistička država se mogu svesti pod fašizam. Slažem se.

Zato i negodujem kada sve te osobine pripisuju komunizmu. Potpuno je pogrešno nazivati taj sistem komunizmom, a naročito koristiti izraz “komunistička država” jer je to oksimoron. Komunizam je, po definiciji, nepostojanje države. (I novca.)

Naravno, za malo koju zemlju se može reći da tokom Hladnog rata nije bila u određenoj mjeri nalik na gore opisano, ali jednako kao što u kontekstu blokovske podjele imamo druge prioritete, (pa građanske slobode i demokratija nisu toliko važni za opstanak suvereniteta države), tako ni “diktatura proletarijata” i mnoge marksističke teze nisu bile baš najveći prioritet u preživljavanju SFRJ između dva bloka.

Od početka je to bio partijski državni eksperiment u kojem je komunistička partija pokušala unaprijediti društvo kroz državu kao partijsku firmu i u tom procesu je zanemarila kompleksnost društva i slobode, što je i dovelo do studentskih nemira 1968. (ne samo kod nas) upravo onako kako su to predvidjeli progresivni intelektualci ljevice, kritičari komunističkih diktatura.

Jugoslovensko slobodno, demokratsko i građansko društvo je skoro bilo zaživjelo do druge polovine osamdesetih zahvaljujući formiranju jake i obrazovane srednje klase, njenim progresivnim intelektualcima, naučnicima, omladini, umjetnicima, sportistima, ali partijska korporatistička država je bila ta koja je na kraju skupo koštala to nesuđeno društvo jer su komunistička državna preduzeća, energetska mreža i namjenska proizvodnja, bili ratni cilj i plijen nacionalističkih partija i njihovih stranih finansijera.

Državni kapitalizam u SFRJ je osamdesetih funkcionisao u praksi preko partijskih direktora (od kojih je izvjestan broj bio zaražen nepotizmom i korupcijom), dok je slobodarski samoupravni socijalizam postojao u teoriji, kao i tzv. “društvena svojina”.

Građani i narodi su zaista u velikoj mjeri bili “subjekti” partijske vlasti i nisu se mogli direktno miješati u vođenje države u kojoj jedva da je postojao privatni i civilni sektor, a o demokratskom društvu da i ne govorimo. Mada ih je partija obrazovala i ohrabrivala na učestvovanje u lokalnoj i radničkoj samoupravi, na upravljanje društvenom svojinom, svijest ovdašnjih naroda nije bila na tom nivou najvjerovatnije zato što nisu mogli uporediti različite sisteme i odabrati svoj. Taj proces je išao sporo i samoupravljanje se pokazalo tromim kada je hitno donošenje važnih odluka bilo u pitanju, pogotovo u vrijeme ekonomske krize i redova pred prodavnicama.

Zato se mnogo efikasnije u praksi djelovalo kroz partiju koja je vodila berzu rada i naredbodavnu ekonomiju putem državnog monopola i državnih preduzeća, što je slučaj i danas.

I danas smo spremni odreći se ideje slobode, jednakosti, demokratije, zgaziti i zatrti individualna ljudska prava i manjine zarad kolektivne nacionalne države i “državotvornosti”.

U suštini, prošli sistem je, pored mnoštva vanjskih faktora, urušila sveopšta korupcija kako u partiji – tako i u društvu. Ukratko: kada su nanjušili prve znakove slabosti, svi su krenuli u sveopštu pljačku države i tzv. “društvene svojine”.

Današnji režim su uspostavili i vode dijelom isti partijski ljudi koji su vodili i prošli. Isti narodi koji su opljačkali prošlu državu, varaju i ovu. (32.000 lažnih poljoprivrednika danas u BiH žive isključivo od podsticaja ne proizvodeći ništa. O boračkom registru i organizacijama da i ne govorimo.) Oni ne znaju drugo do tvoriti partijsku korporatističku državu da bi je muzli i pljačkali, samo prefarbanu u drugu boju, tj. sa etnonacionalnim ili vjerskim predznakom. Temeljno – sve je isto, ali sa drugačijom ideološkom i kulturnom nadgradnjom.

Sam svoj rob i loš gospodar

Zbog toga mase migriraju, bježe iz svojih zemalja, dok stručnjaci-plaćenici nastoje izmisliti nove termine i pronaći nove dijagnoze kojima će zamaskirati realnost.

Ne zaboravimo da su i u onom sistemu mase gastarbajtera radile u Njemačkoj, a ovdje gradili kuće, slali novac, pomagali da se održi ekonomija kupujući socijalni mir.

I danas su ljudi patronizirani od strane autoritarne partijske države i strahovladavine zakona koji vlast selektivno primjenjuje samo na najslabije široke slojeve siromašnih dok partijska elita pljačka budžet i vara mase “po zakonu”.

Mi smo i dalje duboko u partijskom autoritarnom, ovog puta etnonacional-socijalizmu, izgubljeni, bez kompasa, daleko od slobode i oslobođenja, osvještenja građanstva da radi i privređuje sebi, a ne državi i partiji; da kada pljačka državu – da zapravo pljačka društvo, tj. sebe.

Daleko smo od društva znanja, slobodnih pojedinaca koji odlučuju o sebi, u svoju korist, u korist proizvođača, potrošača, vrijednih i radinih ljudi, porodica koji žele slobodu, mogućnost da prosperiraju i žive od sopstvenog truda i rada, na svojini, ne dugujući niti jednoj partiji i državi svoje postojanje, slobodni od parazitskog aparata partijske države uhljeba i nezdravog odnosa prema njoj.